9 . خداوند افراد شكيبا را دوست دارد . « 1 » ولى دستور صبر و استقامت او نه به اين معنى است كه ظلم ستمگران را تحمل كند و دست بسته در برابر آنان بايستد ، بلكه به ستمديدگان اجازه داده كه اگر بخواهند ، انتقام خود را به طور عادلانه از آنها بگيرند و آنها را قصاص كنند ، تا ريشهء فساد كنده شود و عدل و عدالت در اجتماع حكم‌فرما گردد ، چنان كه فرموده : 10 . اگر كسى به حقوق شما تجاوز كرد ، شما نيز به همان اندازه به او تعدى كنيد . « 2 » قرآن به خونخواه ( ولىّ مقتول ) اجازه داده كه كسى را كه از طريق عمد مرتكب قتل شده است قصاص كند . چنان كه مىفرمايد : 11 . كسى كه از روى ظلم كشته شود به ولى او اجازه داديم ( كه قصاص خود را از قاتل بگيرد ) ولى نبايد در قتل زياده‌روى كند . « 3 » نمونهء ديگر از ميانه‌روىهاى قرآن از آنجا كه قرآن ، تعاليم خود را بر اساس اعتدال و ميانه‌روى نهاده ، و مردم را به عدل و دادگرى و دورى از هر نوع افراط و تفريط دستور داده است ، توانسته است با قوانين خود ، جنبه‌هاى مادى و

--> ( 1 ) . وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ ( آل عمران : 146 ) . ( 2 ) . فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ ( بقره : 194 ) . ( 3 ) . وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ ( اسراء : 33 ) .